W 1912 roku radni Białegostoku powołali specjalną komisję do opracowania instrukcji "jazdy automobilowej" po mieście oraz aby sprawdzić "dobroć i sprawność samochodów". Podczas dyskusji wielu z deputowanych pokpiwało sobie ponoć z terkoczących i niezgrabnych pojazdów. Jednak już rok później uruchomiono pierwsze połączenie autobusowe między Łomżą a Białymstokiem. Autobusy jeździły 3 razy w tygodniu. Stację końcową w Białymstoku zlokalizowano obok kolejowego dworca. Tu też planowano uruchomić dworzec dla przyszłej stricte miejskiej komunikacji. Podobnie jak z reformą "konki" nie zdążono. Historycy są zgodni, że pierwszy regularny autobus miejski zaczął jeździć w Białymstoku dopiero w 1925 roku. A więc w tym roku mija również skromny jubileusz 70 lecia uruchomienia miejskiej autobusowej komunikacji.

"Motoryzacyjne doświadczenia" I wojny światowej przyśpieszyły rozwój miejskiej i podmiejskiej komunikacji. Po atrakcyjnej cenie odkupywano wiele pozostawionych wojskowych pojazdów, które po remontach wyjechały na miasto. Rychło okazało się, że komunikacja to niezły interes. W 1928 w mieście zarejestrowanych było 15 autobusów, w 2 lata później 87.   Główny   dworzec   powstał w   sposób naturalny przy Rynku Kościuszki. Mniejszy dworzec znajdował przy stacji kolejowej przy ówczesnej Szosie Żóltkowskiej. Stąd kursowały autobusy PKP "we wszystkich kierunkach drogami bitymi" do Grodna, Grajewa, Wołkowyska, Łomży, Białowieży, Siemiatycz, Augustowa, Suwałk i Warszawy. Przy Kilińskiego była siedziba "Autokomunikacji Miejskiej" (do 1934 "Zakłady Inżynierji Ursus" ). A.M. prócz linii miejskich obsługiwała również podmiejskie. Regularnie kursowały autobusiki do Supraśla, Choroszczy, Michałowa, Gródka i Żedni a od 8 maja 1939 autobusy docierały do Świsłoczy, Skibowa i Wołkowyska.

Najbardziej stabilną miejską trasą był odcinek Piłsudskiego (Lipowa) - Rynek Kościuszki -Sienkiewicza - Pierackiego (Warszawska) Świętojańska - Sąd Okręgowy (Mickiewicza; latem do parku w Zwierzyńcu). Autobusy kursowały z częstotliwością 7 - 10 minut od 7 rano do 22 wieczorem. Aż w kilkunastu firmach można było wynająć samochód (także z szoferem). Białystok miał przed wojną 4 stacje benzynowe: dwie w Rynku Kościuszki, oraz przy dworcu kolejowym i na Kilińskiego przy hotelu Ritz.

W 1930 roku Mieczysław Szpikowski napisał niewielką książeczkę pt "Dworzec autobusowy w Białymstoku". Autor zwracał uwagę na przyczyny i konieczność rozwoju miejskiej i podmiejskiej trakcji autobusowej. Niezbicie dowodził, że Białystok musi mieć z prawdziwego zdarzenia dworzec autobusowy. W 1930 roku na Białostocczyźnie zarejestrowanych było 347 autobusów, które obsługiwały 155 linii o łącznej długości 4406 km. Na terenie województw wileńskiego, nowogródzkiego i poleskiego razem wziętych było 371 autobusów, obsługujących 144 linie o łącznej długości około 4 tys. kilometrów. Budowa centralnego dworca autobusowego w Białymstoku jest kwestią palącą. Dość przejść się na Rynek Kościuszki, gdzie obecnie koncentruje się na niewielkiej przestrzeni 80 autobusów.

Komunikacja na Białostocczyźnie była więc potentatem.

Dzieci korzystające z komunikacji miejskiejAutobus komunikacji miejskiej - lata 30te przystanek

Właściciele przedsiębiorstw autobusowych zwracali się do magistratu z prośbą o wybudowanie dworca. Rozważano ewentualne lokalizacje pod przyszły dworzec. W grę wchodziły dwa place przy Częstochowskiej oraz przy Polnej (Waryńskiego) i Szlacheckiej (Piotrkowskiej). Koszt inwestycji autor wycenił na 435 tys. złotych. Pomysł inżyniera Szpikowskiego, w którym autor zawarł nawet "projekt umowy koncesyjnej" i liczne załączniki nie doczekał się niestety realizacji.

Przed I wojną światową na miasto wyjechała pierwsza motorowa taksówka. Był nią "Ford", który wzbudzając sensację ruszył w swój pierwszy kurs w 1913 roku. Po nim pojawiły się następne. Jak informuje "Gazeta Białostocka" (1913 nr 25) dorożkarze białostoccy domagali się od Rady Miejskiej, aby ta zabroniła "samochodom dorożkom kursować po mieście". Rada prośbę odrzuciła.

Dorożkarze przetrwali do końca lat 50-tych.

 



 

Komunalny Zakład Komunikacyjny Sp. z o.o. w Białymstoku: Sąd rejestrowy: Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego krs-0000029127 . NIP: 542-000-02-22. Kapitał zakładowy: 16 335 000,00 zł. Kontakt: kzk@kzk.pl

Copyright by KZK © 1991-2013